Tijdens de EDR-Studiedag werd het spannend

Peter Gerdes

ASSEN – Boeiende thema’s stonden in het verleden al vaker centraal tijdens de Studiedag van de Eems Dollard Regio (EDR). Tijdens de 28e editie van de Nederlands-Duitse bijeenkomst voor leraren en pedagogen werd het echter spannend. Het thema luidde “Spanning – Duitse en Nederlandse krimiboeken”. Meer dan 80 deelnemers kwamen bijeen in het ICO Centrum voor Kunst en Cultuur “Podium Zuidhaege” in Assen en volgden ’s morgens geïnteresseerd het ochtendprogramma met bekende gastsprekers. De Nederlandse auteur Marianne Vogel opende de Studiedag met haar lezing “Lijken en de kennis van land en bevolking – over Duitse en Nederlandse cultuur en geschiedenis in detectives”. Vogels populaire thrillers spelen zich af in Berlijn. De auteur lichtte toe hoe zij fictieve handelingen verbindt met waargebeurde historische gebeurtenissen. En daar ziet Vogel ook een aanknopingspunt voor hoe detectives in het onderwijs gebruikt kunnen worden: “Op die manier kan ook geschiedkundige informatie worden doorgegeven. Ik vond het altijd al fascinerend om mensen bewust te maken van historische gebeurtenissen. In combinatie met een criminele handeling kan dat wellicht nog langer beklijven dan op een andere manier.”

De boeken van Marianne Vogel zijn diepergaand dan gebruikelijke detectives. Dat bewees ze recent met haar thriller “Geest en beest” die nog niet in het Duits is vertaald. Het thema is echter ook vanuit Duits perspectief interessant. Het boek gaat over het waargebeurde verhaal van SS-officier Hans Ernst Schneider die zich dood liet verklaren en na de oorlog onder de valse naam Hans Schwerte verder leefde en als progressieve germanist ook werkzaam was aan Nederlandse universiteiten. Pas in 1992 werd hij ontmaskerd. In dit verband maakte Vogel het bruggetje naar de literatuur van Goethe – “Twee zielen wonen er, ach, in mijn borst” heet het in Faust. Een symbool voor de tweestrijd met betrekking tot Hans Schwerte en een indicatie voor hoe grondig de aanpak is van de misdaadauteur.

Een andere bekende auteur hield de tweede lezing aan het begin van de middag. De Duitse schrijver Peter Gerdes, woonachtig in Leer woont, verbindt in zijn thrillers eveneens verschillende maatschappelijke onderwerpen met fictieve handelingen: “Het kunnen uiteenlopende thema’s zijn. De ene keer gaat het over neonazi’s of politieke ontwikkelingen, maar ik heb er ook wel eens thema’s als anorexia en loondumping in verwerkt.” Derhalve ziet hij zijn werken en het taalgebruik dat daarin wordt gebezigd als “schoolwaardig”. “Detectives worden vaak ten onrechte bestempeld als simpele literatuur. Daar kan ik me alleen maar tegen verzetten”, benadrukt Gerdes. Mogelijkheden om detectives als lesmateriaal te gebruiken ziet de auteur uit Ostfriesland niet alleen vanwege de maatschappelijke en geschiedkundige thema’s die zijn opgenomen: “Ik heb bijvoorbeeld diverse korte verhalen geschreven. Leerlingen zouden als opdracht kunnen krijgen om een einde voor een van deze verhalen te schrijven.” Marianne Vogel beaamt: “Zo kunnen thrillers de creativiteit van de leerlingen stimuleren.” Een ding zit Peter Gerdes dwars wat betreft de hype die is ontstaan rondom misdaadliteratuur – het grote aantal boeken dat door sommige auteurs wordt gepubliceerd: “We kunnen niemand verbieden om thrillers te schrijven. Maar ik vergelijk het altijd met de verkoop van broodjes bij de warme bakker of de zelfbediening bij de supermarkt. De broodjes in de supermarkt kosten waarschijnlijk de helft minder. Maar smaken deze broodjes ook net zo goed als de broodjes van de warme bakker?” Om een boek te kunnen schrijven is ook tijdrovende research noodzakelijk: “Ik vind het belangrijk dat de handeling geloofwaardig is. En de genoemde plaatsen waar het zich afspeelt moeten kloppen. Ik kan niet van een detective die zich bijvoorbeeld afspeelt in de deelstaat Hessen, een Ostfriesland-thriller maken door slechts de plaatsnamen te veranderen. De kennis over de plaatselijke kenmerken die worden geschetst zijn van groot belang voor de sfeer in het boek.”

De EDR-Studiedag werd ’s middags zoals gebruikelijk afgerond met talrijke workshops. De deelnemers konden nu ook zelf aan de slag.

Tijdens de diverse workshops stond het thema taalverwerving op school centraal en hoe dit met behulp van literatuur ook spelenderwijs kan gebeuren.

Martina Mauer, die de Studiedag bij de Eems Dollard Regio organiseert, kijkt positief terug op de bijeenkomst: “Wij zijn blij dat er zoveel belangstelling was voor het onderwerp van de Studiedag van dit jaar. In overleg met de werkgroep die de Studiedag voorbereidt hebben we bewust gekozen voor een onderwerp dat niet gebruikelijk is in het onderwijs. Het bruggetje naar het thema literatuur en misdaad heeft interessante inzichten en gesprekken opgeleverd.”
De 28e EDR-Studiedag werd geopend met korte toespraken van Marco Out, burgemeester van Assen, en Ilona Heijen, hoofd INTERREG bij de EDR.

De organisatie van de bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door ondersteuning met middelen uit het INTERREG V A-programma Deutschland-Nederland, de Taalunie, de Niedersächsische Staatskanzlei en de provincies Drenthe, Fryslân en Groningen.

Marco Out

Ilona Heijen

Marianne Vogel

Nieuwsbrief
© EDR.eu 2018